Αυτή είναι μια φημισμένη φωτογραφία μου...
στην κρίση του Οκτώβρη 1961 μπροστά απ'το Οτέλ Ριβιέρα.
Το Μαλεσόν ήταν γεμάτο από αντιεροπορικά και κανόνια.
Περιμέναμε την εισβολή των Ηνωμένων Πολιτειών.
Αυτήν εδώ την τράβηξα το 1959 στην Ουάσιγκτον.
Ο Φιντέλ κατέθεσε στεφάνι στον Αβραάμ Λίνκολν.
Είναι ο Δαυίδ και ο Γολιάθ. Ο νάνος και ο γίγαντας.
Εδώ είναι ο Τσε Γκεβάρα και ο Φιντέλ που παίζουν γκολφ.
Ο Φιντέλ νίκησε... Ο Τσε τον άφησε να νικήσει.
Να και το Buena Vista Social Club.
Να ρωτήσουμε μερικούς, τους πιο παλιούς στη γειτονιά.
"Πού ήταν το Buena Vista Social Club;"
Αλλά πού είναι οι παλιοί;
Αυτός θα ξέρει.
Γυρεύουμε το Buena Vista. Πού ήταν το Buena Vista;
Το Buena Vista ήταν... Για να δούμε...
'Ασε να του πω εγώ... Εμένα έπρεπε να ρωτήσει.
'Ηταν σ'ένα σπίτι... Εδώ ήταν, στον αριθμό 48...
Κοίτα! Αν πας από κει... Ακριβώς εκεί είναι...
Χόρευες εκεί;
Χόρευα. Εδώ κοντά έχω γεννηθεί.
-'Ησουν χορεύτρια; - Εκεί γεννήθηκα.
Εκεί είναι μια κατοικία τώρα.
Αν πας από κει, μπορείς να δεις το σπίτι.
Με τη γραμμή στην πόρτα... Πέρασαν σαράντα χρόνια...
Απ'το 1944... Από τότε ζούμε εδώ...
Θυμάμαι τον τύπο που έκανε πάρτυ στο Social Club...
Τότε έπαιζαν εκεί οι πιο καλές ορχήστρες της Κούβας.
'Οταν πίνω πάρα πολύ, ξέρεις τι τρώω;
Μαύρη σούπα "κοκοκέτα".
Κονσομέ κότας...
Παίρνεις ένα κομμάτι λαιμό κότας και το τηγανίζεις.
'Οταν δεν έχει πια αίμα, του ρίχνεις κομμένο κρεμμύδι.
'lσως υπάρχουν κάποια απομεινάρια απ'το μπαρ.
'Οποιος το τρώει αυτό δεν έχει πόνους και κούραση.
Μισώ τους πονοκέφαλους... Γι'αυτό κρατάω τη φόρμα μου.
Ο γιος μου κι εγώ ξανάρθαμε στην Αβάνα τον Μάρτιο 1998.
'Ημαστε εδώ πρo διετίας για το Buena Vista Social Club.
Bγάζω δίσκους 35 χρόνια... και σας λέω...
ποτέ δεν ξέρεις τι θ'αρέσει στο κοινό.
Τελικά αυτό άρεσε πιο πολύ. 'Αρεσε πολύ και σε μένα.
'Ενα απ'τα μεγάλα ατού του δίσκου ήταν ο lβραήμ Φερέρ.
'Ηρθε απ'τον δρόμο σαν ένας Κουβανός Νατ Κιγκ Κόουλ.
Μόνο μια φορά στη ζωή σου γνωρίζεις τέτοιον άνθρωπο.
Είπαμε να τον ηχογραφήσουμε. Μια ηχογράφηση σόλο.
Για να ακουστεί...
Εγώ ο lβραήμ Φερέρ Πλάνα...
γεννήθηκα σ'ένα χωριουδάκι...
στο Σαν Λουίς, στο Σαντιάγο της Κούβας.
Είμαι γιος της Αουρέλια Φερέρ...
Καταχωρημένος σαν φυσικό τέκνο...
Το λέω αυτό επειδή...
θέλω να μάθετε όλοι από μένα...
τι είμαι και πώς είμαι.
Στα δώδεκά μου χρόνια, έχασα τη μάνα μου...
'Ηδη είχα χάσει τον πατέρα μου...
'Εμεινα ορφανός, ήμουν το μοναχοπαίδι της...
Κι έτσι έπρεπε να μπω στη ζωή, όπως οι φίλοι μου.
'Ημουν στο σχολείο, αλλά αναγκάστηκα να τ'αφήσω...
γιατί η ζωή τότε δεν ήταν όπως είναι τώρα.
'Ηταν πολύ πιο σκληρή.
'Επρεπε να βγεις για να παλέψεις...
Χρειάζεστε βοήθεια, παιδιά;
Περνούσαμε καλά ο Ρουβέν κι εγώ...
Στον Ρουβέν άρεσε ν'αυτοσχεδιάζει.
Κι εγώ τον ακολουθούσα... Κι άρχισα να τραγουδάω...
Και του λέω, "Πιάσε αυτόν τον τόνο", κι άρχισα...
Το άκουσε κι ο Ράι Κούντερ αυτό...
'Οταν πήγα να τον δω...
είπα αυτό το τραγούδι, έτσι για πλάκα, τίποτα ξεχωριστό.
Κι αυτός το ηχογράφησε.
Με λένε Ομάρα Πορτουόντο...
Γεννήθηκα σε μια γειτονιά της Αβάνας, το Μπόνε Κε.
Ο πατέρας μου ήταν παίκτης του μπέηζμπωλ.
'Ηταν αρκετά γνωστός...
Απ'τους πρώτους Κουβανούς που έπαιξαν στο εξωτερικό.
Συγκεκριμένα, στη B.Αμερική.
Ο πατέρας κι η μητέρα μετά το φαγητό ξεκουράζονταν...
Και συχνά τραγουδούσαν, ντουέτα...
Από τότε άρχισα ν'αγαπώ την κουβανέζικη μουσική μας.
Για παράδειγμα, La Bayamesa.
'Αρχισα να το λέω από πολύ μικρή με τον πατέρα...
Πρώτη φωνή εκείνος, δεύτερη εγώ...
Και το τραγούδι που είπα στο άλμπουμ που πήρε Grammy...
το Veinte Αnos, κι αυτό το ήξερα από μικρή.
Γεννήθηκα το 1907...
Στην άκρη της θάλασσας... στο Σιβονέυ...
Zούσα εκεί με τον πατέρα μου...
'Ηταν μηχανοδηγός... στα τρένα των ορυχείων...
των ορυχείων μαγνησίου...
'Εμεινα στο Σιβονέυ μέχρι τα εννιά μου χρόνια.
Τότε πέθανε η γιαγιά μου...
Κι έτσι πήγα να βρω τα αδέρφια μου στο Σαντιάγο...
Δε μπορούσα να φύγω απ'το Σιβονέυ όσο ζούσε η γιαγιά.
Μου έλεγε, "Πριν πεθάνω, εγγονέ μου...
...δε μπορείς να φύγεις."
Κι έτσι, της άναβα τα πούρα της...
'Ημουν πέντε χρονών...
Μου έλεγε... "'Αναψε το πούρο μου"...
Κι ήμουν πέντε χρονών...
Το άναβα έτσι...και της το έδινα να το καπνίσει.
Μπορείς να πεις ότι καπνίζω ογδόντα πέντε χρόνια.
Τώρα πρέπει να προσπαθήσω, αφού είναι εδώ ο Ράι Κούντερ.
Είναι τόσο ωραία η μουσική.
Είμαι ο Ελιάδε Οτσόα Μπουσταμάντε.
Γεννήθηκα στο Σαντιάγο τής Κούβας στις 22 lουνίου 1946.
Η μάνα μου, η Γιακόβα Μπουσταμάντε έπαιζε τρες...
Ο πατέρας μου έπαιζε τρες... Μουσική οικογένεια...
Η καταγωγή μου είναι απ'την ύπαιθρο...
Απ'τη στιγμή που ξυπνούσα το πρωί, άκουγα μουσική.
Πέρα απ'το ότι είχα τη μουσική στο αίμα μου...
κοιμόμουν με μουσική και ξυπνούσα με μουσική.
Το 1958, είχα το μπόι μιας κιθάρας...
Κι άρχισα να παίζω σαν παιδί εδώ κι εκεί στο Σαντιάγο.
Στην κακόφημη συνοικία...
έπαιζα κι έβγαζα καπέλο, για τον Κουβανό καλλιτέχνη.
Κι έτσι έβγαζα λεφτά...
που τα πήγαινα σπίτι για να βοηθήσω τους γονείς μου.
Και μετά έκανα γύρο με το καπέλο...
Δεν τα ξεχνάς ποτέ αυτά... κι ας είναι πια παρελθόν.
-Πώς είσαι; -Καλά.
Σε περίμενα αρκετή ώρα...'Αργησες.
Σκέφτηκα ότι μπορεί να σε κυνηγούσαν οι μπάτσοι.
Σαν στο σπίτι σας.
Κάποτε στο Σαντιάγο, ο παππούς μου...
ήταν πρόεδρος μιας γαλλικής εταιρείας...
που την έλεγαν ΕL CΟCUYΕ.
Μια φορά τον επισκέφτηκε μια αντιπροσωπεία Αφρικανών.
'Ενας απ'αυτούς έπιασε φιλίες με τη μάνα μου.
Πριν φύγει άφησε αυτά στη μάνα μου.
Η μάνα μου πίστευε πολύ στον Λάζαρο...
που είναι ίδιος μ'αυτόν που έχω πάντα μαζί μου.
Πιστεύω πολύ στον Λάζαρό μου.
Τον λένε Zητιάνο... Είναι μια πολύ ισχυρή μορφή.
Είναι αυτός που ανοίγει δρόμους...
αυτός που βοηθάει τους αδύναμους, μπορείς να πεις.
Ο άλλος Λάζαρος, ο Δεσπότης, είναι όμοιος...
αλλά αυτός ο Λάζαρος, είναι αυτός που έχω μέσα μου.
Αυτός που ζητάει ελεημοσύνη...
Του βάζω λουλούδια...
Καμιά φορά του ανάβω και κανένα κερί...
Του βάζω μέλι... Αγνό μέλι μέλισσας...
Πολλά αρώματα... Ναι, σίγουρα...
Πολύ άρωμα...
'Οταν φεύγω, τον ψεκάζω... Ψεκάζω και τον εαυτό μου...
Το ρούμι του...
Φυσικά, επειδή μου αρέσει, πρέπει ν'αρέσει και σ'αυτόν.
Κι έτσι του κάνουμε δωράκια από ρούμι...
Κι η γυναίκα μου του κάνει μερέγκε...Ξέρεις τι είναι;
Του κάνει ένα απ'αυτά και του το βάζουμε εδώ...
Του το αφιερώνουμε...
'Ετσι έρχονται σ'αυτόν τα πράγματά του.
Εμείς οι Κουβανοί ευγνωμο- νούμε κι ευχαριστούμε τον...
Ποιος ξέρει; Αυτόν εκεί πάνω...
Είμαστε έτσι, γιατί αν κυνη- γούσαμε τα υλικά αγαθά...
θα είχαμε εξαφανιστεί εδώ και χρόνια...
Εμείς οι Κουβανοί είμαστε τυχεροί...
Από μια άποψη, είμαστε πολύ μικροί...
αλλά είμαστε δυνατοί.
'Εχουμε μάθει ν'αντιστεκόμαστε...
και στο καλό... και στο κακό.
Ο Χουάν Ντε Μάρκος το ήθελε έτσι...Και τελικά...
Αυτό χρειαζόμαστε...
Δεν αντέχουμε για ακόμα ένα...Το ξέρω αυτό...
Με λένε Ρουβέν Γκονζάλες Φοντανίγις...
Γεννήθηκα στην πόλη Σάντα Κλάρα, στο Λας Bίγιας...
το έτος 1919...
Στα εφτά μου χρόνια άρχισα να μαθαίνω πιάνο...
μ'ένα πιάνο που είχε αγοράσει η οικογένεια.
Πολύ καλό πιάνο... Τζων Στόουερς...
'Ηταν και πιανόλα... Είχε πολύ ωραίο ήχο...
'Οταν είδα αυτό το όργανο, τρελάθηκα.
Μου άρεσε πάρα πολύ... 'Επαιζα πάρα πολύ μ'αυτό...
'Ετσι, άρχισα να μελετάω αδιάκοπα...
Κι όταν φάνηκε ότι μπορούσα να γίνω μεγάλος πιανίστας...
η μάνα μου έφερε για ιδιωτικά μαθήματα...
μια δασκάλα απ'το Σιενφουέγος.
'Εκανα μαζί της την πρώτη τάξη, μετά τη δεύτερη...
και συνέχισα μέχρι και την όγδοη...
Και τότε μου είπε, "Ρουβέν, θα γίνεις καλός πιανίστας."
"'Εχεις μεγάλη ευκολία με τα χέρια σου."
'Ημουν ξεχασμένος, έμενα σπίτι, αποκομμένος...
Δε θα πεθάνω απ'την πείνα! Θα γίνω λούστρος!
Θα γίνω σκουπιδιάρης... Θα πουλάω λαχεία...
'Εχω να θρέψω τα παιδιά και τη φαμίλια μου...
Δε ντρέπομαι που το λέω.
'Ετσι, μετακομίσαμε απ'τη Σάντα Κλάρα στην Αβάνα.
Εκεί στην Αβάνα...
'Ηταν δύσκολα τα πράγματα...
"Yπάρχουν πολλοί πιανίστες στην Αβάνα!", σκέφτηκα.
Κι έτσι άρχισα να μαθαίνω όσο πιο πολλά μπορούσα.
Στο διπλανό σπίτι έμενε ένας τύπος...
που τον έλεγαν Αρσένιο, όπως έμαθα αργότερα...
Είχε φτιάξει ένα λαμπρό συγκρότημα.
Και με άκουσε να παίζω... αλλά ήταν τυφλός...
'Οχι εκ γενετής...
Σ'ένα δυστύχημα είχε χάσει την όρασή του.
Μια μέρα μού λέει...
"Θες να παίξεις στο συγκρό- τημά μου;" Κι εγώ δέχτηκα.
Ο πιανίστας του είχε φύγει να παίξει αλλού...
Κάπου στην Ευρώπη...
Και μου άφησε τη θέση του...
'Επαιξα με τον Αρσένιο περίπου τέσσερα χρόνια.
Κι είχα πολλές επιτυχίες...
'Ελεγαν ότι επειδή ο Αρσένιο ήταν καβγατζής...
πολλοί τον προκαλούσαν.
Κι ο Αρσένιο θύμωνε πολύ...
Και ξέρεις τι έκανε;
Σηκωνόταν κι έκανε έτσι...
Κι ορμούσε εκεί που ερχόταν η φωνή ν'αρπάξει τον τύπο.
Αλλά ήταν τυφλός. Κι όλοι κατάφερναν να ξεφεύγουν.
Λέγαμε μεταξύ μας, "Πάψε, να μην καταλάβει πού είμαστε".
Και σου ορμούσε έτσι...
Γινόταν πραγματικά έξαλλος όταν οι άλλοι τον πείραζαν.
'Ηταν δυνατός και πολύ χοντρός...
Κι ήταν πιο ψηλός απ'όλους τους άλλους...
Κι εγώ γελούσα πολύ...
Τ'ορκίζομαι, δε θα καπνίσω ξανά ποτέ...Αλήθεια λέω...
Μόνο λίγο, πάντως... Πολύ λίγο. Καταλαβαίνεις;
Και πιοτό;... Ούτε κι αυτό. Το κόβω...
Εσύ ποτέ δεν έπινες.
Μπορεί να υπάρχει κάποια ελπίδα.
Επειδή εδώ έχω έναν σωματοφύλακα...
που τελικά δε μ'αφήνει να πιω.
Ο Αρσένιο Ροντρίγκεζ στην πιο καλή φωτογραφία του.
Στις 24 Μαϊου 1946...
Το συγκρότημα έκανε τουρνέ σε Μεξικό και Bενεζουέλα...
Αυτός εδώ πέθανε πριν λίγο καιρό...
Οι πιο πολλοί έχουν πεθάνει.
Αυτός ζει ακόμα... Κοντεύει τα εκατό...
Πασκουαλίτο τον λένε... Παίζει τιμπάλες...
Ναι, πέθανε στην lσπανία.
Ποιος έγραψε το Como Fue, ρωτάω. Ο Ντουάρτε. Πέθανε.
Πάντα ρωτάω ποιος το έγραψε και αν είναι στη ζωή.
Αν είναι εδώ, τον πείθουν να έρθει κοντά μας.
Πολλοί έχουν πεθάνει, αλλά έχουν μείνει πολλοί.
Και πάντα προσπαθούμε να τους βρούμε.
'lσως είναι εδώ, στον δρόμο, στην άλλη γωνία.
Ποτέ δεν ξέρεις...
Είναι 1998, και κάνουμε ό,τι μπορούμε.
'Εχουμε τον lβραήμ, είμαστε πολύ τυχεροί.
Δε θέλω να πεθάνω, τουλάχιστον όχι τώρα.
Ο Κύριος επάνω κι η γυναίκα μου εκεί...
πρέπει να μου δώσουν λίγο καιρό ακόμα...
γιατί, καμιά φορά, δε σου δίνουν καθόλου.
'Οσο έχω αίμα μέσα μου θα αγαπάω τις γυναίκες...
Επειδή στη ζωή...
οι γυναίκες, τα λουλούδια κι ο έρωτας είναι ωραία.
Μια νύχτα έρωτα...
Είναι κάτι ανεκτίμητο... Δεν έχει τιμή...
Κι ακόμα δεν έχω ξεχάσει πώς...
Στα ενενήντα μου χρόνια, έχω πέντε παιδιά.
Γνωρίσατε τον Σαλβαδόρ... και τον Μπασίλιο...
Ο Σαλβαδόρ είναι ο πιο μικρός...Κι έχω πέντε...
Αλλά τώρα προσπαθώ για το έκτο...
Τώρα θέλω έξι... Ακόμα ένα...
'Αλλη μέρα.
Τελείως τυχαία...
ένα απόγευμα χτύπησαν την πόρτα μου.
'Ηταν ο Χουάν ντε Μάρκος... 'Ημουν λούστρος τότε...
Λέει, "Τι κάνεις τώρα;"...
Λέω, "Εδώ είμαι και κάνω τον λούστρο"...
Μου λέει, "Σε γυρεύω"...
"Τι με θες;" ρωτάω. "'Ελα μαζί μου".
"Δεν τραγουδάω πια", λέω.
"Θέλω τη φωνή σου. Κανείς άλλος δε μπορεί."
Και ρωτάω, "Για πότε είναι; Για αύριο;"
"Τώρα, αμέσως!" λέει. "Να κάνω ένα ντους."
"'Οχι, όπως είσαι." "Αποκλείεται".
Με πίεσε. Μόλις πρόλαβα να νιφτώ λίγο.
Να βγάλω το βερνίκι απ'το πρόσωπό μου.
Εδώ, στο Στούντιο Εγκρέμ, βρήκα τον Ελιάδε Οτσόα.
'Οταν με είδε...'Ηταν με τον Κομπάυ Σεγούντο και άλλους.
'Ηταν κι ο Ρουβέν εκεί, στο πιάνο.
'Οταν με είδε άρχισε να παίζει...
'Ενα τραγούδι που εγώ είχα λανσάρει εδώ στην Κούβα.
Το λένε "Καντέλα", σύνθεση του Φαουστίνο Οράμας.
Κι έτσι, αρχίζω...
'Ετσι πάει, του λέω.
'Αρχισα να λέω το τραγούδι. Ο Ράι ήταν στην καμπίνα.
Με είδε και με άκουσε...
και αποφάσισε να ηχογραφήσει το τραγούδι.
"Κανένα πρόβλημα", είπα. Και το ηχογραφήσαμε.
Κι έτσι γύρισα πίσω στη δουλειά μου.
Με λένε Ορλάντο Λόπε "Κατσαϊτο".
Θα σας πω πώς άρχισα να δουλεύω στη μουσική.
'Αρχισα στα εννιά μου.
Στα έντεκά μου άρχισα να παίζω στην ορχήστρα...
της θείας μου, της Κοράλια Λόπε.
Αρχίζοντας απ'τον προπάππο μου, ήμαστε όλοι μπασίστες.
'Ηθελα να σπουδάσω βιολί, αλλά ο παππούς μου είπε:
"Μπάσο θα μάθεις."
'Ετσι έγινε...
Φοβόμουν το μπάσο, αλλά ήταν ώσπου να το συνηθίσω...
να προσαρμοστώ σ'αυτό το όργανο.
Ο τρόπος μου παιξίματος είναι να συγκεντρώνομαι...
Κι αυτό μου αρέσει πολύ...
Επειδή έχω δουλέψει στην κλασική και σε άλλα είδη...
νιώθω...δεν ξέρω...
Μάλλον το να παίζεις μουσική είναι σαν ένα παιχνίδι...
Yπήρχαν πολλές ορχήστρες τότε...
Τότε ήταν που γνώρισα τον Ρουβέν...
Είχα παίξει με πολλούς πιανίστες...
αλλά ο Ρουβέν ήταν αυτός που μου έλλειπε.
Τώρα φαίνεται ότι ήμαστε σπουδαίο ζευγάρι.
Το πλεονέκτημά μου είναι το καλό αφτί...
Κι έμαθα γρήγορα να παίζω πρίμα βίστα.
'Οποια νότα κι αν παίξει, ήδη την έχω στο μυαλό μου.
Είμαι ο Αμαδίτο Bαλντές... Παίζω κρουστά...
Χρησιμοποιώ το όνομα του πατέρα μου...
που με ώθησε ν'ακολουθήσω αυτόν τον δρόμο.
Στον τομέα των κρουστών...
το τιμπάλ είναι ένα πολύ περιορισμένο όργανο.
Αυτός που το παίζει πρέπει να έχει την αίσθηση...
του πώς κάνουν τη φαντασία να χορέψει...
χρησιμοποιώντας αυτό το περιορισμένο όργανο...
στο φυσικό του σχέδιο, θα μπορούσες να πεις.
Είναι ένα πολύ υπάκουο όργανο που σίγουρα δίνει...
ένα ζωηρό χρώμα στη λαϊκή χορευτική μουσική.
Με λένε Μανουέλ Μιραβάλ Bάσκε...
Πιο γνωστός σαν "Ελ Γκουαίρο".
Παίζω απ'τα δεκαοχτώ μου...
δηλαδή, παίζω τρομπέτα σαράντα εφτά χρόνια.
Δούλεψα με όλους τους μεγάλους...
Αν δεν υπήρχε το Buena Vista...
όλοι αυτοί θα είχαν σχεδόν ξεχαστεί.
Κανείς δε θα θυμόταν τον lβραήμ Φερέρ...
τον Ρουβέν... τον Κομπάι Σεγούντο...
Bλέπεις τον Κομπάυ να παίζει τόσο καλά στα ενενήντα του!
Κι ο Ρουβέν παίζει τόσο καλά...
Είναι οι μεγάλοι παράγοντες...
στην επιτυχία αυτού του συγκροτήματος.
Είμαι ο Μπάρμπαρο Τόρες Ντελγκάδο.
Στην πιάτσα είμαι γνωστός σαν Μπαρμπαρίτο Τόρες.
Απ'τα δέκα μου χρόνια...
παίζω μουσική της κουβανικής υπαίθρου.
Παίζω το λαούδ, που έχει προέλθει απ'την Αραβία.
Στην lσπανία έγινε η πρώτη μεταμόρφωσή του.
Το έκαναν με πιο μεγάλο μπράτσο...
και λίγο πιο μεγάλο απ'αυτό εδώ.
Οι τροβαδούροι το έφεραν εδώ στην Κούβα...
όπου έγινε η δεύτερη μεταμόρφωσή του...
με αποτέλεσμα να έχουμε το κουβανικό λαούδ...
αυτό που παίζω κι εγώ.
Είμαι ο Πίο Λέιβα, ο "Bουνίσιος της Κούβας".
Είμαι ο Μανουέλ Λισέα, ο "Πουντιγίτα".
Θα σε φτιάξω εγώ.
'Ενα κενό...
και ντόμινο.
Δε βλέπεις ότι είμαι ένα φαινόμενο;
Δε μπορείς να με νικήσεις...
γιατί στο ντόμινο είμαι ο πρώτος.
Είσαι πρώτος στο τραγούδι, αλλά στο ντόμινο είμαι εγώ.
Να πάμε εκεί;
Ας περιμένουμε ώσπου να μας φωνάξουν.
Τώρα που τον έχω διαλύσει στο ντόμινο...
πρέπει να πάω στο στούντιο.
-Εντάξει, είμαστε 3-2. -Θα συνεχίσουμε μετά.
Πάμε στην ηχογράφηση, να δούμε ποιο τραγούδι λένε.
-Δε μπορείς να με παίξεις. -Παράτα με τώρα.
Δεν είναι ανάγκη να ταράζεσαι.
Χαίρομαι που είχα την ευκαιρία...
να είμαι ο συντονιστής αυτού του έργου...
για τις μεγάλες μορφές της κουβανικής μουσικής...
που δυστυχώς έχουν σχεδόν ξεχαστεί στη χώρα μας.
Μουσικοί σαν τον Ρουβέν Γκονζάλες...
έναν απ'τους καλύτερους πιανίστες όλων των εποχών.
Σαν τον lβραήμ Φέρερ, τον θρυλικό τραγουδιστή...
Κι αυτός, δυστυχώς ξεχάστηκε για πάνω από δέκα χρόνια.
'Οπως οι Πουντιγίτα, Λέιβα, Σεγούντο, Ελιάδε Οτσόα...
Η δημιουργία αυτού του άλμπουμ...
θα έχει μεγάλο αντίκτυπο για όλη την κουβανική μουσική.
Για τη δουλειά μου, τα κρουστά...
η Κούβα είναι η Μέκκα.
Τίποτα άλλο παρά μια γνήσια μουσική ενέργεια.
Το τύμπανο ούντα που βγάζει έναν δικό του ήχο...
'Ολοι τρελάθηκαν μ'αυτό την τελευταία φορά.
Κι όλοι γελούσαν με μένα...
'Εγινα ο τύπος με τους αστείους ήχους...
Δεν είναι κάτι φανερό, γιατί καλύπτει τα κενά...
που αφήνουν τα τόσο πολλά κρουστά που υπάρχουν γύρω.
Προσθέτει κάτι σ'αυτό που ήθελε ο Ράι...
Το ξεκίνημα για μια αλλόκοτη ορχήστρα...
που δεν υπήρχε στη δεκαετία του '60.
Ο Πουντιγίτα ενδιαφέρθηκε να με μάθει διάφορα...
Εδώ όλοι ασχολούνται με τα κρουστά...
κι είναι οι καλύτεροι, κι ας παίζουν άλλο όργανο.
Δύσκολο βρίσκεις ένα τόσο απαλό άγγιγμα...
Πουθενά δε μπορείς να μάθεις τόσα πολλά για τα κρουστά...
Τόσο φίνα και ήρεμα, αλλά συνάμα τόσο δυνατά.
Πώς άρχισαν όλα αυτά;
Ο φίλος μου Νικ Γκολντ τηλεφώνησε απ'το Λονδίνο...
να τον συναντήσω στην Κούβα για να κάνουμε έναν δίσκο...
με Κουβανούς και Αφρικανούς μουσικούς.
Καλή ιδέα και πρωτότυπη... Και δέχτηκα...
Είχα πάει στην Αβάνα πριν 20 χρόνια με τη γυναίκα μου.
Και ψάχναμε γι'αυτή τη μουσική ψυχής...
από μια κασέτα που μας είχε δώσει ένας φίλος.
Είχε απίστευτη μουσική και πανέμορφα τραγούδια.
Δεν είχα ξανακούσει κάτι παρόμοιο...
Πήγαμε εκεί κι αρχίσαμε να ψάχνουμε εδώ κι εκεί...
Ακούσαμε μερικούς παλιούς...
αλλά δεν ήξερα τι να τους κάνω τότε.
Γύρισα πίσω, και τους σκεφτόμουν από τότε.
'Οταν ήρθαμε τώρα, ο Νικ μάς υποδέχτηκε και μας είπε:
"Οι Αφρικανοί δε θα έρθουν. Κόλλησαν στο Παρίσι."
"Λοιπόν, τι κάνουμε εδώ;"
Είπαμε να προχωρήσουμε με ό,τι μπορέσουμε να βρούμε.
Κι έτσι αρχίσαμε να ψάχνουμε.
Ο Χουάν ντε Μάρκος μας βοήθησε...
και σύντομα είχαμε μια γεμάτη αίθουσα.
Είχαμε τον Σεγούντο, τον Ελιάδε Οτσόα, τον lμπραήμ...
τον Αμαδίτο, τον Πίο, τον Πουντιγίτα, τον Κατσάο...
και τον Μπαρμπαρίτο που παίζει λαούδ...
Κι αυτός ήταν στην κασέτα που είχα πριν χρόνια.
Αυτός ήταν που αρχικά μ'είχε φέρει στην Κούβα.
'Ηταν παλιοί μουσικοί. Δεν ήξερα αν ζούσαν ή όχι.
Ο Ρουβέν Γκονζάλες είχε δέκα χρόνια να παίξει πιάνο.
Μας είπαν ότι δε μπορούσε πια να παίξει. Ψέματα.
Τελικά σταθήκαμε πολύ τυχεροί...
που βρήκαμε τόσους στη ζωή και σε καλή κατάσταση...
Αν και ξεχασμένοι, έπαιξαν με χαρά...
και απλόχερα μας έδωσαν το ταλέντο και τη γνώση τους.
'Ηταν μια απίθανη εμπειρία, κάτι πολύ σπάνιο...
Θα έλεγα, κάτι που περίμενα σ'όλη μου τη ζωή.
Μια φορά στη ζωή συμβαίνει αυτό, έλεγα στον γιο μου.
Γυρίζοντας στο Λ.Α. σκέφτηκα πόσο καλό θα ήταν...
αν όλοι μαζί μπορούσαν να εμφανιστούν κάπου.
Τότε ο δίσκος είχε βγει, κι όλοι ήταν περιζήτητοι.
Παίξαμε μόνο στο 'Αμστερνταμ τον Απρίλιο, δυο βραδιές.
'Ολοι ξέρουν ότι ο στόχος είναι το Κάρνεγκι Χωλ.
Οι Κουβανοί με ρωτούσαν πότε θα πάμε στη Ν.Yόρκη.
Δεν περίμενα ότι τελικά θα συνέβαινε...
αλλά πολλοί άνθρωποι δούλεψαν πολύ σκληρά...
και την 1η lουλίου, ήμαστε εκεί.
'Ηταν μια μεγάλη βραδυά.
Ενθουσιάστηκαν, το ίδιο κι εγώ. Τρελαθήκαμε όλοι.
Κι ήταν το τελευταίο σώου του Buena Vista Social Club.
Είδες τι ωραίο κτίριο είναι αυτό;...Είναι θαύμα.
Είναι κάτι τεράστιο... Είναι κάτι εξαιρετικό...
Κι οι λεωφόροι είναι...
Είναι πραγματικά έξοχο... Πάρα πολύ ωραίο...
Τι έγινε; Προσπαθείς να καλέσεις την Κούβα;
Κοίτα το πιστόλι που έχει ο τύπος...Φοβερό πιστόλι...
'Ολοι οι μεγάλοι είναι εκεί. Bλέπεις;...'Ολοι οι μεγάλοι.
-Σίγουρα δεν ξέρεις ποιος... -Να ο Τσάρλι Τσάπλιν.
Ο Λώρελ και Χάρντυ. Τους θυμάσαι;
Ναι! Ο Χοντρός κι ο Λιγνός!
Κοίτα εκεί. 'Ενας απ'τους πιο μεγάλους τρομπετίστες.
Ποιος είναι;
Ποιος ήταν ο πιο μεγάλος;
Αυτός που συνήθιζε να παίζει κάτω απ'τ'αστέρια.
Αυτός που έπαιζε τις πιο ψηλές νότες στην εποχή του.
Αυτός ήταν τυφλός. Θυμάσαι;
Ο μεγάλος πιανίστας.
Κι αυτή ήταν διάσημη... Πώς την έλεγαν;
'Ολα τα πουλάνε εδώ.
Ποιος είναι στη μέση;... Αυτός με το σαξόφωνο...
Για να δω αν θυμάμαι το πρόσωπό του...
Δε μπορώ να θυμηθώ...
αλλά ήταν ένας απ'τους μεγάλους μαέστρους.
Αυτή είναι ζωή!
Από δω είναι καταπληκτικά. Μπορείς να τα δεις όλα.
Από δω ήρθε το αεροπλάνο μου.
Κοίτα. 'Ενα αεροπλάνο απογειώνεται εκεί.
Πρέπει να έρχονται απ'αυτή την κατεύθυνση.
Πετάνε από κει, αλλά όχι πάνω απ'αυτό το κτίριο.
-Το 'Αγαλμα της Ελευθερίας; -Εκεί.
Με τη μυτερή κορυφή. Κοντά στους δυο πύργους εκεί πέρα.
Το είδες όταν ήρθαμε χτες.
- Κοντά σ'αυτόν τον πύργο; -'Οχι. Σ'αυτόν εδώ.
Το άγαλμα είναι μόνο του, στην άκρη ενός νησιού.
Σαν αυτό το μικρό εκεί πέρα, αλλά πολύ μεγαλύτερο.
Νομίζω ότι το άγαλμα έχει ένα στέμμα.
'Εχει ένα απ'αυτά τα... αλλά δε φαίνεται από δω.
Από δω δε φαίνεται αν έχει στέμμα.
Πρέπει να πλησιάσουμε, και ξέρουμε τη σωστή κατεύθυνση.
Ας πάμε στον ήλιο.
Θες λίγο ήλιο;
Ρουβέν, έχεις ξανάρθει εδώ;
Εδώ πάνω, όχι. Πήγα στο άγαλμα.
-Απ'το άγαλμα βλέπαμε κάτω. -Πώς πήγες εκεί;
-Με κάποιους τουρίστες. -Πριν πενήντα χρόνια, είπες;
'Ημουν τριάντα χρονών... Τώρα είμαι ογδόντα...
Να ξέρεις, είναι η πρώτη φορά...
που έρχομαι στη Ν.Yόρκη.
Πάντα ονειρευόμουν να έρθω σ'αυτή την πόλη...
Δεν είμαι Αμερικάνος, δε μιλάω αγγλικά.
Αλλά νομίζω ότι σύντομα θα μάθω...
Λίγες λέξεις για να μπορώ να τα βολεύω...
Θα ήθελα να φέρω τη γυναίκα μου...
και τα παιδιά μου να το δουν αυτό.
'Ολη αυτή την ομορφιά.
Είναι πολύ ωραία...
Να το Ράδιο Σίτυ...
Τουλάχιστον, κατάφερα να το δω...
Πολύ χαίρομαι που τα βλέπω όλα αυτά...
Ποτέ δεν το φανταζόμουν...
Είναι πανέμορφα... 'Εχω μαγευτεί...
Πριν δυο χρόνια περίπου, αποφάσισα ν'αποσυρθώ...
Είχα απογοητευτεί...
Είχα να αντιμετωπίσω πολλά πράγματα. Αυτά έχει η ζωή.
Σκέφτηκα, "Bαρέθηκα το τρα- γούδι. Δεν κερδίζω τίποτα".
'Οσο για την καλή μου τύχη, τα χρωστάω όλα στη μάνα μου.
Πενήντα οχτώ χρόνια του έχω εμπιστοσύνη...
Τόσα χρόνια το έχω. Από τότε που πέθανε η μάνα μου.
ΑΥΤΗ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΕlΝΑl ΑlΩΝlΑ
ΠlΣΤΕYΟYΜΕ ΣΤΑ ΟΝΕlΡΑ